Azerbaycanda oxuyan telebelerin coxuna qerb olkelerinde tehsillerini davam etdirmek fakti adeten qeyri-adi, elcatmaz bir zirve kimi gorunur. Ushaglarin ozune inamsizligi, maliyye imkansizligi ve olkede bu haqqda kutlevi informasiyanin olmamasi sebebinden tehsil almag isteyenler esasen Irex, Soros ve saire teshkilatlara uz tutur. Dogrudan da bu teshkilatlar administrativ problemlerini boynuna goturdukde, sponsorlug ve tehlukesizlik meselelerini hell etdikde cox boyuk ugur qazanir, lakin onlar adeten birillik program teklif edir, bu ise yarimcig tehsil problemi yaradir. Bashga yollarla xarice dushen telebe ise universitetin fealiyyet sistemi ile tanish olandan sonra basha dushur ki, her shey ne geder asan imish. Biz bu yazida Fransada tehsilini davam etdirmek isteyen telebelere bunun ucun ne etmek lazim oldugunu gostermeye calishacagiq.
1.Fransiz dilini oyrenmek. Fransada ingilis dilinin cox da populyar olmadigi halda, fransiz dilinde danishmayan telebe ucun bu olkeye gelmek demek olar ki qeyri mumkundur. Universitetlerde derslerin bir coxu (hetta hamisi) fransiz dilinde kecir, gundelik heyatda hami fransiz dilinde danishir, teshkilatlarin hamisinda ishler fransiz dilinde gedir. Ona gore sizin tehsilde ve ya cemiyyetde ugurunuz diger faktorlarla beraber dili ne qeder yaxshi bilmeyinizden asilidir. Bunun ucun de gelmemishden evvel maksimum vaxtinizi ve gucunuzu fransiz dilinizin mukemmelleshdirilmesine serf etmeye calishin. Fransiz dilini oyrenmek ucun muxtelif kitablardan ve internet resurslardan istifade etmek olar. Eyni zamanda 28 may kucesinde yerleshen CCFa (Centre culturel francais) da yazilmaginiz cox meslehetdir - orada kitablar, gezet ve jurnallar, diskler ve saire dili inkishaf etdirmek ucun lazim olan menbeler var. Bundan elave bu teshkilat terefinden mutemadi kecirilen tedbirler size fransizdilli insanlarla kommunikasiyada olmaga da imkan verir. Dil baryerini yigishdirmag ucun Fransa sefirliyinin teshkil etdiyi “communication club”a yazilmaq olar. Dili oyrendikde ilde bir nece defe kecirilen TCF imtahanini mutleg kecmelisiniz. Imtahanin bir nece novu var, secim sizin isteyinizden ve biliyinizden asilidir. Bu imtahan haqqinda butun melumatlari Fransa sefirliyinde elde etmek olar. Qeyd etmek lazimdir universitete qebul olmaq ucun TCFden en azi 4 cu level almag lazimdir (6 leveldan). Duzdur Fransada xariciler ucun fransiz dili kurslari var, yeni telebe bu kursa yazilir, TCF i vermemish Fransaya gelir, bir nece ay dil oyrenir, sonra ise dili hansi seviyyede oyrenmesi ile bagli imtahanin neticesinden asili olaraq universitetde tehsilini davam etdirmek imkani qazanir. Amma son zamanlar bu kursa yazilib viza almag sefirlik terefinden mehdudlashdirililmishdir.
2. Tehsil objekti secimi. Universitet secimi sizin isteyinizden, ixtisasinizdan ve TCF neticelerinden asilidir. Bildiyiniz kimi Fransa universitetlerinde tehsil pulsuzdur, sistemin qurulushu haqqinda artiq mueyyen melumatlar verilib. Universitetlerden bashga Fransada ve Avropada professional heyatda cox deyerlendirilen “Ecole de commerce”ler de var, meselen Ceram, Edhec. Bu mekteblere daxil olmag ucun xususi bir nece pilleden ibaret olan musaqibeni kecmek lazimdir ve burada tehsil pulludur (texminen 7-10 min avro arasi). Dersler ingilis ve fransiz dillerinde kecirilir ve esasen muellim yox, professionallar terefinden. (professional dedikde, qeyri-elm sahesinde ishleyen mutexessisler nezeride tutulur). Qeyd etmek lazimdir ki, bu mekteblerin diplomu emek bazarinda cox yuksek qiymetlendirilir. Programlashdirma ve riyaziyyatla maraqlananlar ucun école d'ingénieur mektebleri daha gereklidir (ESME, ESILV ve s.). Ecole de Commerce de oldugu kimi, mektebe daxil olmag ucun bir nece imtahan vermek lazimdir, xususen de riyaziyyat imtahanlari. Mektebde derslerin coxu ali riyaziyyat uzerinde qurulub, tehsil pulludur, diplom emek bazarinda maksimum qiymetlendirilir. Saydiglarimiz her tehsil obyektinin internet saytinda yerleshdirilmishdir. Senedlerin teqdim edilmesinde mueyyen ozellikler ola biler. Ona gore de sened qebulu uchun konkret kecherli bir vaxt yoxdur. Meselen, UNSA saytinda (www.unice.fr) “inscription” adli bir saheni acib, “vous venez de l’etranger” linkina daxil olduqda orada neyin nece oldugu izah olunur.
3. Lazim olan senedler. Her tehsil ocaginin oz kriteriyalari var, amma adeten passport, diplom (ve ya Azerbaycanda universitete daxil olmasi haqqinda shehadetname), TCF, mekteb attestati, dogum shehadetnamesi teleb olunur. Butun dokumentler fransiz diline tercume olunmali ve tercume fransiz sefirliyinde tesdiq olunmalidir.
4. Viza. Universitet sizi qebul ederse bu zaman viza problemi ile qarshilashmali olacaqsiniz. Sefirliyin viza bolumunde telebeye lazim olan senedlerin siyahisini verirler. Onlarin arasinda, esas iki problem yaradan bankda hesab ve Fransada harada meskunlashacaginiz haqqinda senedlerdir. Azerbaycan banklarinin birinde minimum 5000 avro hecminde hesabin acilmasi teleb olunur. Bu mebleg telebenin 9 ay erzinde Fransada yashamag imkanini gostermek ucun nezeride tutulub. Ev kagizina geldikde ise, bununla siz Fransada harda qalacaginizi gostermelisiniz. Eger tanishiniz olarsa o size mektub yazib gondere biler ki, sizi oz evinde gebul edecek (eger buna imkani ve isteyi varsa) , eks halda 1-2 heftelik hotel rezervasiyasi tam kifayyet edir ki, geldiyiniz gunden menzil axtarishinda olasiniz. Hoteli internet vasitesi ile tapib rezervasiya ede bilersiniz ve hotel terefinden tesdig kagizini aldigda onu sefirliye tegdim etmelisiniz.
5. Ev. . Bunu ise Fransaya geldikden sonra bir nece yolla hell etmek olar – internet anonslari ile, Crous inyternet sayti vasitesi ile ve ya agence immobilier nin komeyi ile – secim sizin istek ve imkanlarinizdan asili olacaq. Butun telebeler kimi siz de oz tehsilinizi kichik telebe ishleri gormekle maliyyeleshdire bilersiniz. Amma yaddan chixartmayin ki, bu tehsilinizde effektivliyin dushmesi ile barebar gede biler.Umumi baxdiqda bu yol uzun gelse de, neticesine deyer. Biz size bu yolda ugurlar arzulayirig ve komek etmeye hemishe hazirig.
Salam.
Elə ona görə hər dəfə minnətdarlıq etməyi unutmuram. 
Mən bir daha bu məlumatı bloga yerləşdirən tələbələrə minnətdarlığımı bildirirəm. Bu məlumatlar bir növ mənim üçün təkrar kimi oldu, amma bir fərq var idi. Mən yuxarıda yazılanları I kursdan hissə-hissə araşdırıram desəm yalan olmaz(müxtəlif mənbələrdənç internet, yuxarı kurs tələbələri, səfirlik və s.)
İndi isə bu qədər vaxt sərf edib araşdırdığım məlumatı 1 məqalədə oxumaq bir az qəribə gəldi.
P.S. Ümid edirəm ki, gələcəkdə başqa tələbələr(maraqlananlar) artıq çox vaxt sərf etmədən Fransada təhsillə bağlı məlumatı asanlıqla əldə edə biləcəklər.
Fevral 28, 2008 23:29